Έρπης ή άφθα: Πώς να τα διακρίνουμε και να τα θεραπεύσουμε;

Οι στοματικές προβλήματα, όπως ο έρπης και οι αφθώδεις έλκεις, δυσκολεύουν τη ζωή πολλών ανθρώπων, ειδικά όταν ο πόνος και η δυσφορία είναι επίμονα παρόντες. Αυτές οι δύο καταστάσεις συχνά συγχέονται, καθώς έχουν παρόμοια συμπτώματα, ωστόσο έχουν θεμελιωδώς διαφορετικά αίτια και μεθόδους θεραπείας. Ο έρπης, που προκαλείται από τον ιό του έρπητα απλού, εμφανίζεται συνήθως με επώδυνες φυσαλίδες στα χείλη και γύρω από το στόμα. Αντίθετα, οι αφθώδεις έλκεις, ή φλεγμονή του στοματικού βλεννογόνου, προκαλούν μικρές, επώδυνες πληγές που μπορούν να αναπτυχθούν στο εσωτερικό του στόματος, όπως στα ούλα ή στη γλώσσα.

Αν και και οι δύο καταστάσεις μπορεί να είναι ενοχλητικές και ενοχλητικές, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η θεραπεία τους μπορεί να διαφέρει. Ο έρπης είναι ιογενούς προέλευσης και συχνά υποτροπιάζει, ενώ οι αφθώδεις έλκεις συνήθως δεν είναι μεταδοτικές και μπορούν να αποδοθούν σε διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του άγχους, των διατροφικών συνηθειών και των ελλείψεων βιταμινών. Για τη διατήρηση της στοματικής υγείας, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις διαφορές, ώστε να μπορούμε να λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα για την πρόληψη και τη θεραπεία.

Έρπης: Συμπτώματα και αίτια

Ο έρπης που προκαλείται από τον ιό του έρπητα απλού (HSV) είναι η πιο κοινή στοματική λοίμωξη. Τα συμπτώματα του έρπη συνήθως εμφανίζονται μερικές ημέρες μετά τη μόλυνση, και τα πρωτογενή συμπτώματα περιλαμβάνουν φαγούρα, αίσθηση καύσου και πόνο στην προσβεβλημένη περιοχή. Στη συνέχεια, αναπτύσσονται μικρές φυσαλίδες που αργότερα σπάζουν και αφήνουν πίσω τους πληγές. Αυτές οι πληγές μπορεί να είναι πολύ επώδυνες, ειδικά όταν το άτομο τρώει ή μιλάει.

Οι πιο συνηθισμένοι παράγοντες που προκαλούν τον έρπη περιλαμβάνουν το άγχος, το κρυολόγημα, τις ιώσεις, την ηλιακή εγκαύματα και την εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο ιός είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και μπορεί να εξαπλωθεί εύκολα μέσω άμεσης επαφής, όπως κατά τη διάρκεια ενός φιλιού, ή αν κάποιος αγγίξει τις φυσαλίδες και στη συνέχεια μεταφέρει τον ιό στο στόμα του.

Η θεραπεία του έρπη συνήθως περιλαμβάνει αντιιικά φάρμακα που βοηθούν στη μείωση των συμπτωμάτων και στην επιτάχυνση της διαδικασίας επούλωσης. Τοπικά αναλγητικά, όπως η λιδοκαΐνη, μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην ανακούφιση του πόνου. Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η στενή επαφή με άλλους, ειδικά με μικρά παιδιά και άτομα με ανοσοανεπάρκεια, κατά την έξαρση του έρπη, προκειμένου να αποφευχθεί η εξάπλωση του ιού.

Aφθώδεις έλκεις: Συμπτώματα και αίτια

Οι αφθώδεις έλκεις, ή αλλιώς φλεγμονή του στοματικού βλεννογόνου, είναι μια επώδυνη, αλλά γενικά μη μεταδοτική κατάσταση που αναπτύσσεται στο εσωτερικό του στόματος, όπως στα ούλα, στη γλώσσα ή στον ουρανίσκο. Οι αφθώδεις έλκεις είναι συνήθως μικρές, λευκές ή κιτρινωπές πληγές που βρίσκονται στην κόκκινη άκρη του στοματικού βλεννογόνου. Ο πόνος που προκαλούν είναι ιδιαίτερα έντονος κατά τη διάρκεια του φαγητού ή της ομιλίας, και σε πολλές περιπτώσεις η επούλωση των πληγών διαρκεί μερικές ημέρες.

Οι αιτίες εμφάνισης των αφθών μπορεί να είναι ποικίλες. Συχνές προκλητικές παράγοντες περιλαμβάνουν το άγχος, τις ορμονικές αλλαγές, τις ελλείψεις βιταμινών (ιδιαίτερα τις ελλείψεις Β12, φολικού οξέος και σιδήρου), καθώς και τις διατροφικές συνήθειες, όπως η κατανάλωση πικάντικων ή όξινων τροφών. Σε ορισμένα άτομα, οι τραυματισμοί στο στόμα, όπως οι τυχαίοι τραυματισμοί με την οδοντόβουρτσα, μπορούν επίσης να προκαλέσουν την εμφάνιση αφθών.

Η θεραπεία για τις αφθώδεις έλκεις επικεντρώνεται συνήθως στην ανακούφιση του πόνου και στη μείωση της φλεγμονής. Τοπικά αναισθητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση της δυσφορίας. Επιπλέον, είναι καλό να προσέχετε τη διατροφή σας και να αποφεύγετε πικάντικες, όξινες ή ερεθιστικές τροφές μέχρι να επουλωθούν οι πληγές. Εάν οι αφθώδεις έλκεις εμφανίζονται συχνά, είναι καλό να συμβουλευτείτε έναν γιατρό για να αποκλειστούν υποκείμενα προβλήματα υγείας.

Διαφορές και ομοιότητες

Αν και ο έρπης και οι αφθώδεις έλκεις συχνά συγχέονται, υπάρχουν πολλές θεμελιώδεις διαφορές μεταξύ των δύο καταστάσεων. Μία από τις μεγαλύτερες διαφορές είναι η αιτία: ενώ ο έρπης είναι ιογενούς προέλευσης, οι αφθώδεις έλκεις γενικά δεν είναι μεταδοτικές και μπορούν να προκληθούν από διάφορους εσωτερικούς ή εξωτερικούς παράγοντες.

Τα συμπτώματα του έρπη συνήθως εμφανίζονται ξαφνικά, ενώ στην περίπτωση των αφθών, ο πόνος μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά μέχρι να εμφανιστούν οι πληγές. Ο έρπης εμφανίζεται με τη μορφή φυσαλίδων, ενώ οι αφθώδεις έλκεις είναι μικρές, λευκές ή κιτρινωπές πληγές. Ο έρπης τείνει να υποτροπιάζει, ειδικά σε περιόδους άγχους, ενώ οι αφθώδεις έλκεις συνήθως εμφανίζονται ως αποτέλεσμα ενός συγκεκριμένου γεγονότος ή κατάστασης και δεν χαρακτηρίζονται από υποτροπές.

Η θεραπεία διαφέρει επίσης: για τον έρπη απαιτούνται αντιιικά φάρμακα, ενώ η θεραπεία των αφθών γίνεται συνήθως με αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Στην περίπτωση των αφθών, οι διατροφικές αλλαγές μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην πρόληψη, ενώ στην περίπτωση του έρπη, η πρόληψη της εξάπλωσης του ιού είναι το πιο σημαντικό.

Για τη σωστή διάγνωση, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε γιατρό εάν αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε στοματικό πρόβλημα, ώστε να λάβετε την κατάλληλη θεραπεία.

Προσοχή: Αυτό το άρθρο δεν συνιστά ιατρική συμβουλή. Εάν έχετε οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας, παρακαλούμε να συμβουλευτείτε έναν γιατρό.