Έρπης ή άφθα: Ποια είναι η διαφορά και πώς να τις αντιμετωπίσουμε;

Η έρπης και το άφθινο έλκος είναι δύο παθήσεις της στοματικής κοιλότητας που συχνά συγχέονται, παρόλο που υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Και τα δύο προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν δυσάρεστες αισθήσεις και να επηρεάσουν την καθημερινή ζωή, όπως είναι το φαγητό ή η ομιλία. Ο έρπης είναι μια λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό του απλού έρπητα, ο οποίος εμφανίζεται συνήθως στις περιοχές γύρω από το στόμα, ενώ το άφθινο έλκος αναφέρεται σε μικρές, επώδυνες πληγές που σχηματίζονται στη βλεννογόνο του στόματος.

Αν και και οι δύο είναι επώδυνες, οι δύο καταστάσεις προέρχονται από διαφορετικούς λόγους και απαιτούν διαφορετικές μεθόδους θεραπείας. Ο έρπης είναι συνήθως επαναλαμβανόμενος και ο ιός παραμένει στο σώμα για ζωή, ενώ το άφθινο έλκος είναι συνήθως ένα μεμονωμένο περιστατικό που μπορεί να προκληθεί από πολλούς παράγοντες, όπως το άγχος, οι διατροφικές ελλείψεις ή οι ορμονικές αλλαγές. Οι άνθρωποι συχνά αναζητούν λύσεις για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, αλλά είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τις διαφορές μεταξύ των δύο καταστάσεων ώστε να μπορέσουμε να τις διαχειριστούμε και να προλάβουμε τα προβλήματα πιο αποτελεσματικά.

Τι είναι ο έρπης;

Ο έρπης είναι μια ιογενής λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό του απλού έρπητα (HSV). Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι: ο τύπος 1, που εμφανίζεται πιο συχνά στο στόμα και στα χείλη, και ο τύπος 2, που συνήθως εμφανίζεται γύρω από τα γεννητικά όργανα. Η πρωτογενής λοίμωξη του έρπητα είναι συχνά ασυμπτωματική, αλλά σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, κόπωση και διόγκωση των λεμφαδένων.

Η υποτροπή του έρπητα συμβαίνει συνήθως λόγω άγχους, ασθένειας, ορμονικών αλλαγών ή έκθεσης στον ήλιο. Κατά τη διάρκεια της υποτροπής, εμφανίζονται μικρές φουσκάλες στην περιοχή που έχει μολυνθεί από τον ιό, οι οποίες είναι επώδυνες και μπορεί να προκαλούν κνησμό. Αυτές οι φουσκάλες συνήθως σπάζουν μέσα σε λίγες ημέρες και στη συνέχεια σχηματίζεται κρούστα, που χρειάζεται μερικές εβδομάδες για να επουλωθεί.

Υπάρχουν πολλές επιλογές για τη θεραπεία του έρπητα. Τοπικές κρέμες και αντιιικά φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, ενώ για την πρόληψη οι γιατροί συχνά προτείνουν τη διαχείριση του άγχους και τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής. Ο ιός του έρπητα είναι εξαιρετικά μεταδοτικός, επομένως είναι σημαντικό το μολυσμένο άτομο να αποφεύγει την άμεση επαφή με άλλους κατά τη διάρκεια της υποτροπής.

Τι είναι το άφθινο έλκος;

Το άφθινο έλκος, γνωστό και ως άφθας, αναφέρεται σε επώδυνες, στρογγυλές ή ωοειδείς πληγές που εμφανίζονται στη βλεννογόνο του στόματος. Αυτές οι πληγές είναι συνήθως λευκές ή κίτρινες και περιβάλλονται από κόκκινη, φλεγμονώδη περιφέρεια. Η εμφάνιση των άφθων καλύπτει ένα ευρύ φάσμα, από παιδιά μέχρι ενήλικες, και σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορεί να προσδιοριστεί ακριβώς η αιτία τους.

Οι πιο συχνές αιτίες των άφθων περιλαμβάνουν το άγχος, τις διατροφικές ελλείψεις (ιδιαίτερα έλλειψη βιταμίνης B12, φολικού οξέος και σιδήρου), τις ορμονικές αλλαγές και τους τοπικούς ερεθισμούς, όπως η κακή διατροφή ή η χρήση ορθοδοντικών συσκευών. Οι άφθες συνήθως επουλώνονται μόνες τους μέσα σε λίγες ημέρες, αλλά λόγω του πόνου και της δυσφορίας, πολλοί αναζητούν ανακουφιστικές λύσεις.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, προτείνεται η χρήση στοματικών διαλυμάτων αναλγητικών, τοπικών αναισθητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων. Επιπλέον, είναι σημαντικό να προσέχετε τη διατροφή, καθώς ορισμένα τρόφιμα, όπως τα εσπεριδοειδή ή τα πικάντικα φαγητά, μπορεί να επιδεινώσουν τα συμπτώματα. Για την πρόληψη, είναι καλό να αποφεύγονται οι αγχωτικές καταστάσεις και να παρακολουθείται η σωστή πρόσληψη βιταμινών, καθώς αυτό μπορεί να μειώσει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης άφθων.

Διαφορές μεταξύ έρπητα και άφθας

Οι πιο σημαντικές διαφορές μεταξύ έρπητα και άφθας αφορούν τα αίτια, τις θέσεις εμφάνισης και τα συμπτώματα. Ενώ ο έρπης είναι αποτέλεσμα ιογενούς λοίμωξης, η άφθα συνδέεται περισσότερο με περιβαλλοντικούς και παράγοντες τρόπου ζωής. Ο έρπης εμφανίζεται συνήθως γύρω από το στόμα, ενώ η άφθα εμφανίζεται στο εσωτερικό του στόματος, όπως στα ούλα ή στη γλώσσα.

Ο έρπης εμφανίζεται με τη μορφή φουσκάλων που αργότερα σπάζουν, ενώ οι άφθες είναι στρογγυλές, επώδυνες πληγές που δεν φουσκώνουν. Επιπλέον, λόγω της συχνότητας των υποτροπών του έρπητα και της μεταδοτικής φύσης του ιού, τα άτομα με έρπη πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά ώστε να μην μεταδώσουν τον ιό σε άλλους, ενώ οι άφθες δεν είναι μεταδοτικές.

Τα συμπτώματα διαφέρουν επίσης· ο έρπης μπορεί να συνοδεύεται από πυρετό, κόπωση και διόγκωση λεμφαδένων, ενώ οι άφθες συνήθως προκαλούν πόνο και δυσφορία μόνο τοπικά. Η θεραπεία τους είναι επίσης διαφορετική, καθώς για τον έρπη χρησιμοποιούνται αντιιικά φάρμακα, ενώ για τις άφθες προτείνονται αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα.

Πώς να αντιμετωπίσετε τον έρπη και την άφθα;

Η θεραπεία του έρπητα και της άφθας απαιτεί διαφορετικές προσεγγίσεις, αλλά και στις δύο περιπτώσεις είναι σημαντική η ανακούφιση των συμπτωμάτων και η προώθηση της επούλωσης. Στο επίκεντρο της θεραπείας του έρπητα βρίσκονται τα αντιιικά φάρμακα. Αυτά τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της συχνότητας των υποτροπών και της σοβαρότητας των συμπτωμάτων. Οι τοπικές θεραπείες, όπως κρέμες και τζελ, μπορεί επίσης να είναι χρήσιμες για την ανακούφιση του πόνου και του κνησμού.

Για την αποφυγή της έρπητας λοίμωξης, είναι σημαντικό να τηρούνται μέτρα υγιεινής, όπως το τακτικό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή κοινής χρήσης προσωπικών αντικειμένων, όπως πετσέτες και μαχαιροπίρουνα. Η διαχείριση του άγχους, η υγιεινή διατροφή και η κατάλληλη ξεκούραση μπορούν να συμβάλλουν στην πρόληψη του έρπητα.

Στην περίπτωση των άφθων, η κύρια στόχευση είναι η ανακούφιση από τον πόνο. Στοματικά διαλύματα που περιέχουν αναλγητικά, όπως η λιδοκαΐνη, μπορεί να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Επιπλέον, τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η ιβουπροφαίνη ή η ναπροξένη, μπορεί επίσης να είναι χρήσιμα. Η κατάλληλη διατροφή, ειδικά η πρόσληψη βιταμινών και ανόργανων συστατικών, μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη των άφθων.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι και στις δύο περιπτώσεις, εάν τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή δεν βελτιώνονται, θα πρέπει να ζητηθεί ιατρική συμβουλή. Οι γιατροί μπορούν να κάνουν ακριβή διάγνωση και να προτείνουν το πιο κατάλληλο σχέδιο θεραπείας.

—

Αυτό το άρθρο δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Σε περίπτωση υγειονομικού προβλήματος, πάντα να συμβουλεύεστε έναν γιατρό.